“Wie zichzelf vernedert, zal verhoogd worden”

“Wie zichzelf vernedert, zal verhoogd worden”

Geschreven door: Ruben Ellefsen | Gepubliceerd: maandag 5 november 2012

–Ik ben tevreden geweest met wat God mij in het leven gegeven heeft, daarom ben ik altijd gelukkig geweest!

Helge Anker Smith werd geboren in Horten op 1 oktober 1918 als jongste zoon van Pauline en Johan Oscar Smith. Het gezin was gezellig, vol geloof, godsvrucht, rechtvaardigheid en vrijgevigheid. Helge zag het resultaat  van het leven van zijn ouders en begreep al snel dat Gods zegen de godvruchtigen volgt. Hij beleefde persoonlijk de kracht van het gebed, onder andere doordat zijn eigen leven meerdere keren op een bijzondere manier werd gespaard dankzij het gebed van zijn moeder. Tegelijk zag hij dat het slecht ging met mensen die opstandig waren tegen God en zijn dienaren.

In 1942 trouwde Helge met Esther Døviken uit Krokstadelva. Samen hadden ze een zeer goed huwelijk. Zij kregen negen kinderen en één daarvan is Kåre J. Smith, de huidige voorganger van Brunstad Christian Church. Hij heeft bij meerdere gelegenheden genoemd dat hij is opgegroeid in wat hij noemt “het gelukkige straatje”. Dat zegt veel over de zorgzaamheid, goedheid en liefde die heersten in huis bij Helge en Esther Smith en hen omringden.

“Een van de wachters is thuisgehaald naar de Here”

Op 17 juli 2012 is Helge Smith op 93-jarige leeftijd thuisgehaald naar zijn Here en verlosser. De Juli-zomerconferentie op Brunstad Conferentiecentrum was precies in deze periode georganiseerd, waardoor op 20 juli circa 4.500 vrienden uit binnen- en buitenland de begrafenis konden meemaken. De begrafenis en daaropvolgende herdenkingsbijeenkomst waren een aanvoerder waardig, ondanks dat Helge nooit een vooraanstaande positie in de gemeente heeft gehad. In de praktijk is het moeilijk de hoogte van de boom te meten, voor deze op de grond ligt. Zo was het ook met Helge Smith.

Verder kwamen deze dag een aantal dingen naar voren over Helge die een licht over de betekenis van zijn leven konden laten schijnen en over de rijkdom aan deugden van Christus waar hij aan deel had gekregen.

Ootmoed

“Ik ben er altijd op gericht geweest naar beneden te gaan”. Een van de schoonzonen citeert Helges woorden. Zo, door in waarheid je onder de anderen te vernederen, jezelf kleiner te zien dan hen en gehoorzaam te zijn aan Gods geboden en wetten, voorkwam Helge Smith de vele problemen en moeilijkheden die trots en eerzucht kunnen veroorzaken. Het was zijn grote vreugde om anderen naar voren te schuiven en zelf te verdwijnen en hij verheugde zich enorm als het goed ging met anderen.
“Wie zichzelf vernedert, zal verhoogd worden”. Dochter Randi vertelt dat dit vers uit Mattheus 23: 12 als opschrift boven haar vaders leven kan staan, Helges kinderen vertellen over een vader die altijd Gods dienaren hoog geacht heeft. Een goede vriend, die dat was gedurende tientallen jaren, vertelt dat Helge en Esther altijd aandacht hadden voor wie arm van geest waren, die kleine gedachten over zichzelf hadden en grote gedachten over wat God in hen kon doen, in en door zijn Geest. Deze oplettendheid voor Gods werking gaf hen een eigen vermogen om te zien en te eren wie rechtvaardig en trouw wandelden met hun meester, geheel onafhankelijk van uiterlijke omstandigheden.

Trouw

“Ik voel het zo dat een van de wachters thuisgehaald is naar de Here” zegt een vriend en buurman gedurende de laatste 13 jaar. Jesaja 62: 6 vertelt over wachters die God aanstelt om te waken over Jeruzalem, dat in het nieuwe verbond Jezus Christus' gemeente is. De trouw van Helge Smith aan zijn Heer en Meester maakte dat hij zo'n wachter werd, een vast steunpunt en houvast, die altijd veilig geplant was in een goed en gezond begrip van het evangelie. Zo werd het huis van Esther en Helge Smith een veilige en vrije haven voor iedereen die oprecht was en de waarheid lief had, ook al verkondigden gedurende enkele perioden sommige krachten en personen een andere boodschap dan van het begin af verkondigd werd.
Er was ook een grote groep kinderen die het echtpaar Smith “tante Esther en oom Helge” noemden. Iets dat getuigt van de zorgzaamheid en warmte die op geen enkele manier begrensd werden door familiebanden of afstand. Een van hen vertelt:“toen ik als jongere keuzes moest maken, was het eigenlijk geen keuze; je kon toch niet het leven ontrouw zijn dat je had gezien en beleefd!”

Vrijgevigheid en rechtvaardigheid

In 1952 bouwde het echtpaar Smith een huis aan de Kjelsåsveien op Grefsen in Oslo. Het huis bevatte twee appartementen en in de bovenste woonde Sigurd Bratlie met zijn gezin. Bratlie was vanaf 1976 en de daaropvolgende twintig jaar de voorganger van Brunstad Christian Church wereldwijd, en was daardoor veel als evangelist op reis. Vrijgevig en rechtvaardig als Helge Smith was, liet hij Bratlie zo goedkoop mogelijk wonen, om dit belangrijke gemeentewerk te ondersteunen. Dit feit stond niet op zichzelf; meerderen leerden door de jaren heen de warmte, goedheid en vrijgevigheid van Smith kenen, die altijd de Heilige Geest liet beslissen over zijn portemonnee.

“Rijk tot de laatste kroon” was kenmerkend voor hem. En dat ondanks dat het gezin helemaal niet rijk was. Helge was meubelmaker en had een groot aantal kinderen om voor te zorgen. Maar de rechtvaardigheid stond hoog in het vaandel. En de kinderen vertellen over een vader die er altijd voor zorgde zijn rekeningen op tijd te betalen, ook al moest hij de lange weg naar het centrum lopend afleggen omdat hij geen geld had voor de tram.

Dankbaarheid

“Het was onrechtvaardig van mij geweest als ik niet dankbaar was”, zei Helge regelmatig. Aan het eind van zijn leven, toen hij heel zwak was en de verplegers hem moesten verzorgen, kwam er niets anders dan: “dank u wel” uit zijn mond. Dat was ondanks dat het langdurig en pijnlijk kon zijn. Dankbaarheid was zijn natuur geworden.

Een leven van zelfonderzoek en heiligmaking

Een maand voor zijn overlijden was Helge heel erg ziek en men dacht dat hij zou sterven, maar heel onverwacht knapte de oude man weer op. “Ik krijg zeker meer tijd tot zelfonderzoek en heiligmaking” was zijn commentaar. Ook al had hij vanaf zijn bekering in 1941 vol trouw in dit innerlijke reinigingswerk gestaan, kon hij op 93 jarige leeftijd nog steeds gebieden zien waar meer te verkrijgen was. Zijn vrouw Esther zei een keer: “Als Helge iets bij zichzelf ziet om zich van te reinigen, dan maakt hij een enorme vooruitgang!” Geen slecht getuigenis om te krijgen van iemand die je bijna je hele leven van dichtbij heeft meegemaakt!

Een rijke ingang in de hemel

De laatste tijd had Helge bijna geen stem of kracht meer, maar als hij bad voor vrienden of de gemeente had hij aan beide geen gebrek. Minder dan een week voor hij stierf zei hij iets dat op een speciale manier zijn hele leven samenvatte:

Ik ben zo dankbaar dat God mij genade en wijsheid heeft gegeven om juist te reageren in omstandigheden (…) en rechtvaardig te zijn.